Islami, me mbi 1.8 miliardë ndjekës në mbarë botën, është feja e dytë më e madhe pas Krishterimit. Kjo fe, e cila daton që në shekullin VII në Gadishullin Arabik, ka formësuar qytetërime, shkencë, art dhe filozofi, duke lënë një gjurmë të pashlyeshme në historinë njerëzore. Përtej perceptimeve sipërfaqësore, Islami përmban thellësi dhe detaje që shpesh nuk njihen gjerësisht. Më poshtë, do të zbulojmë disa fakte interesante.
1. “Islam” do të thotë “Nënshtrim ndaj Zotit”
Fjala “Islam” nuk vjen nga një person apo vend, por nga rrënja arabe “s-l-m”, që do të thotë “paqe” dhe “nënshtrim”. Kjo shpreh thelbin e fesë: paqen që arrihet përmes nënshtrimit vullnetar ndaj Vullnetit të Zotit (Allahut). Ndjekësit e Islamit quhen “Muslimanë”, që do të thotë “ata që i nënshtrohen Zotit”.
2. Kur’ani: Fjala e Zotit e Pandryshuar
Muslimanët besojnë se Kur’ani është fjala e drejtpërdrejtë e Zotit, e zbuluar Profetit Muhamed përmes Kryeengjëllit Gabriel gjatë një periudhe prej 23 vitesh. Një fakt unik është se Kur’ani është shkruar dhe ruajtur në gjuhën origjinale arabe, pa asnjë ndryshim të tekstual prej mbi 1400 vitesh. Mijëra njerëz e memorizojnë të gjithë librin fjalë për fjalë (Hafizë).
3. Pesë Shtyllat e Islamit: Baza e Besimit
Praktika e Islamit bazohet në Pesë Shtyllat kryesore, të cilat janë akte adhurimi dhe themeli i jetës muslimane:
- Shehadeti (Dëshmia e Besimit): Deklarata se “Nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe Muhamedi është i Dërguari i Tij.”
- Salati (Falja): Kryerja e pesë faljeve ditore drejt Qabes në Mekë.
- Zekati (Lëmosha e Detyrueshme): Dhurimi i një pjese të pasurisë për bamirësi.
- Agjërimi (Ramadani): Agjërimi nga agimi deri në perëndim të diellit gjatë muajit të Ramazanit.
- Haxhi (Pelegrinazhi): Kryerja e pelegrinazhit në Mekë të paktën një herë në jetë, nëse ka mundësi.
4. Respekti ndaj Profetëve të mëparshëm dhe Librave Hyjnorë
Islami nuk i mohon profetët e mëparshëm apo librat e shenjtë. Muslimanët besojnë në Ademin, Nuhun (Noe), Ibrahimin (Abraham), Musën (Moisiu), Isain (Jezu Krishti) dhe profetë të tjerë, si dhe librat e Zbuluar si Teurati (Tora), Zeburi (Psalmet) dhe Inxhili (Ungjilli). Ata i shohin ata si profetë të Zotit, por besojnë se Muhamedi ishte vula e profetësisë, duke përmbushur mesazhin final.
5. Shkenca dhe Artet: Trashëgimia Islamike
Gjatë “Epokës së Artë të Islamit” (shekulli VIII-XIII), dijetarët muslimanë dhanë kontribute monumentale në shkencë, mjekësi, matematikë, astronomi, filozofi dhe art. Krijuan algjebër, zhvilluan spitale moderne, dhe hartuan harta detare, duke shërbyer si ura ndërmjet dijeve të lashta greke dhe Rilindjes Evropiane. Shumë objekte dhe zbulime që përdorim sot kanë rrënjë në këtë periudhë.
6. Diversiteti i Madh Kulturor
Megjithëse besimi është i njëjtë, kulturat muslimane janë jashtëzakonisht të larmishme. Nga Maroku në Indonezi, dhe nga Shqipëria në Afrikën e Jugut, ka qindra etni dhe tradita brenda botës islame, të gjitha të bashkuara nga besimi, por të pasuruara nga trashëgimia lokale. Kjo diversitet reflektohet në artin, kuzhinën, veshjet dhe arkitekturën islame.
