SHKENCË / NATYRË – Akullnajat e Antarktidës nuk janë thjesht masa gjigante akulli të palëvizshme; ato “këndojnë” në një frekuencë që veshët e njeriut nuk mund ta dëgjojnë direkt. Ky fenomen akustik, i zbuluar përmes sensorëve sizmikë, u jep shkencëtarëve të dhëna jetike për gjendjen e shëndetit të kontinenteve të ngrira.
1. Melodia e erës në akull
Kur era fryn mbi dunat e borës në platformën e akullit Ross, ajo krijon dridhje sipërfaqësore. Këto dridhje prodhojnë një zhurmë konstante “zhumhuese” që ndryshon sipas kushteve atmosferike. Ky tingull nuk ndalon kurrë, duke krijuar një lloj orkestre natyrore që monitoron ndryshimet e strukturës së akullit në kohë reale.
2. Termometri akustik
Tonet e kësaj “kënge” ndryshojnë sa herë që ndryshon temperatura ose kur akulli fillon të shkrihet. Kur moti ngrohet, shpejtësia e dridhjeve ulet, duke bërë që “kënga” të ulet në oktavë. Kjo u lejon kërkuesve të kuptojnë nëse akulli po dobësohet apo po pëson çarje të brendshme pa pasur nevojë të shkojnë fizikisht në zonat më të rrezikshme të Antarktidës.
3. Mburoja e padukshme
Platformat e akullit si ajo Ross shërbejnë si një mburojë masive që pengon akullnajat e brendshme të rrëshqasin drejt oqeanit. Nëse kjo mburojë prishet, niveli global i deteve do të rritej në mënyrë drastike. Duke dëgjuar këto tinguj, shkencëtarët mund të parashikojnë shkëputjen e ajsbergëve gjigantë përpara se kjo të ndodhë vizualisht.
4. Drita dhe ngrirja e përjetshme
Në disa pjesë të Antarktidës, akulli është aq i pastër dhe i dendur saqë drita e diellit mund të depërtojë deri në 80 metra thellësi. Kjo krijon një shkëlqim blu të thellë që nuk gjendet askund tjetër në natyrë. Brenda këtij akulli ndodhen flluska ajri të bllokuara prej miliona vitesh, të cilat shërbejnë si arkiva të atmosferës së lashtë të Tokës.
